Dự thảo Nghị định mới thay thế Nghị định 107/2018/NĐ-CP: Chuẩn hóa điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo và khuyến khích liên kết chuỗi giá trị bền vững

Sau hơn 6 năm triển khai, Nghị định số 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo đã tạo hành lang pháp lý mở rộng cho các doanh nghiệp, nhưng đồng thời cũng bộc lộ một số kẽ hở: xuất hiện tình trạng doanh nghiệp thuê mướn kho bãi, cơ sở xay xát hình thức để đủ điều kiện xin giấy phép rồi ủy thác xuất khẩu, dẫn đến tranh mua tranh bán và thiếu liên kết vùng nguyên liệu thực chất.

01. Lý do cấp thiết sửa đổi Nghị định 107 sau hơn 6 năm

Mục tiêu của Dự thảo Nghị định mới là tái thiết lập trật tự thị trường xuất khẩu gạo theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và gắn chặt trách nhiệm của thương nhân xuất khẩu với sinh kế của nông dân trồng lúa tại ĐBSCL.

02. Các điểm mới cốt lõi về điều kiện kho bãi và chế biến

• Siết chặt điều kiện sở hữu kho chứa: Kho dự trữ tối thiểu 5.000 tấn và cơ sở xay xát công suất tối thiểu 10 tấn thóc/giờ phải thuộc quyền sở hữu hoặc thuê dài hạn tối thiểu 5 năm không được cho thuê lại.
• Tiêu chí bắt buộc về vùng nguyên liệu: Doanh nghiệp xuất khẩu phải có hợp đồng liên kết sản xuất và bao tiêu lúa với HTX hoặc hộ nông dân tối thiểu bằng 20% công suất thiết kế cơ sở chế biến.
• Chuẩn hóa hệ thống quản lý an toàn thực phẩm đạt tiêu chuẩn ISO 22000 hoặc HACCP.

03. Minh bạch số liệu tồn kho và nghĩa vụ dự trữ lưu thông

Dự thảo quy định thương nhân xuất khẩu gạo phải duy trì lượng dự trữ lưu thông thường xuyên tối thiểu tương đương 5% tổng lượng gạo đã xuất khẩu trong 6 tháng trước đó, đồng thời thực hiện báo cáo số liệu tồn kho trực tuyến định kỳ hàng tuần cho Bộ Công Thương nhằm hỗ trợ công tác điều hành giá lương thực quốc gia.

04. Lợi thế vượt trội cho mô hình tích hợp như Gạo Việt Holdings

Những thay đổi này là cơ hội lớn cho các tập đoàn có chiến lược bài bản như Gạo Việt Holdings: với hạ tầng kho bãi thực tế, tổ hợp sấy lúa tươi Tấn Tài và diện tích vùng nguyên liệu liên kết lên đến hàng chục nghìn hecta, doanh nghiệp sẵn sàng đáp ứng trọn vẹn các yêu cầu khắt khe nhất của khung pháp lý mới.