Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao ĐBSCL: Việt Nam tiên phong bán tín chỉ carbon lúa gạo và vai trò đầu tàu của doanh nghiệp liên kết

Đề án 'Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030' theo Quyết định số 1490/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đang tạo ra cuộc chuyển đổi căn bản cho toàn ngành nông nghiệp Việt Nam.

01. Mục tiêu bước ngoặt của Đề án 1 triệu hecta lúa ĐBSCL

Mục tiêu cốt lõi của Đề án là tái cấu trúc toàn diện hệ thống sản xuất lúa gạo: chuyển dịch dứt khoát từ tư duy sản lượng thuần túy sang tư duy kinh tế nông nghiệp chất lượng cao, giảm phát thải khí nhà kính (khí methane), nâng cao thu nhập người trồng lúa lên trên 35-40% và xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam minh bạch trên bản đồ thế giới.

“Đây không chỉ là đề án tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp đơn thuần, mà là cam kết lịch sử của Việt Nam trước cộng đồng quốc tế tại COP28 về giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), tạo ra dòng hạt gạo xanh mang thương hiệu quốc gia.”

02. Kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ (AWD) và bài toán tín chỉ carbon

Quy trình kỹ thuật '1 phải 5 giảm' kết hợp phương pháp tưới ngập khô xen kẽ (Alternate Wetting and Drying - AWD) giúp cắt giảm 20-30% lượng nước tưới, giảm 30% phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời ngăn chặn quá trình vi sinh vật phân giải kỵ khí sinh ra khí methane trong đất ngập nước.

03. Gạo Việt Holdings và mô hình liên kết bao tiêu bền vững

Để Đề án 1 triệu ha thành công trên thực địa, mắt xích quyết định là sự tham gia của các doanh nghiệp đầu tàu có năng lực chế biến sâu và chuỗi liên kết bao tiêu thực chất. Công ty Cổ phần Gạo Việt Holdings (MST: 0319682798) tiên phong hợp tác cùng các hợp tác xã tại An Giang, Đồng Tháp và Kiên Giang nhằm nhân rộng mô hình cánh đồng mẫu lớn.

• Cung ứng giống lúa thuần chủng xác nhận (ST24, ST25, OM18, Đài Thơm 8) và phân bón hữu cơ sinh học theo định mức chuẩn.
• Hỗ trợ kỹ thuật đồng ruộng, cài đặt trạm đo mực nước IoT phục vụ tưới tiêu AWD chính xác.
• Ký hợp đồng bao tiêu lúa tươi tại ruộng với giá sàn bảo hiểm quyền lợi cho nông dân, thưởng phụ trội đối với các diện tích lúa đạt chuẩn giảm phát thải.
• Liên thông dữ liệu nhật ký canh tác điện tử với hệ thống nhà máy sấy và chế biến hiện đại của tổ hợp Nông nghiệp Tấn Tài.

04. Đưa hạt gạo phát thải thấp chinh phục EU, Bắc Mỹ và Nhật Bản

Khi các rào cản xanh như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU và các quy định thẩm định chuỗi cung ứng bền vững có hiệu lực, dòng gạo đạt chứng nhận giảm phát thải và truy xuất nguồn gốc số sẽ được hưởng ưu đãi thuế quan vượt trội, tránh rủi ro điều tra thương mại và bán được ở phân khúc giá cao nhất.